أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
488
قانون ( فارسى )
داروى مربوط به گلو جالينوس مىفرمايد كه داروى زير در علاج گلودرد به كار مىرفته و خوب است : 4 - نسخه كندر يك مثقال [ در نسخهء ديگر كندر چهار مثقال ] ، پياز دشتى دو مثقال . شراب شيرينمزه چهار رطل و نيم . پياز دشتى با شراب بر آتش بپزد تا شراب غليظ و پرمايه مىشود ؛ آنگاه تفالهء پياز دشتى را دور كن و بقيهء داروها را در آن شراب انداز ! داروى تركيبى ديگر از تأليفات بالاوسطس ( بلادبيطس . ) كه جالينوس مىفرمايد در علاج قرحهء ريه اين دارو را استعمال كردهام بسيار مفيد است . 5 - نسخه سنبل رومى چهار مثقال ، هل هشت مثقال ، ساذج هندى چهار مثقال ، سنبل هندى سه مثقال ، گورگياه دو مثقال ، دارچين ختايى هشت مثقال ، دارچين ده مثقال ، كندر سه مثقال ، مرّ چهار مثقال ، كوشنه چهار مثقال ، ساذج تخمير شده چهار مثقال ، رب شيرينبيان سه مثقال ، افشرهء مهرگياه ( مردمگياه ) پنج مثقال ، زعفران شش مثقال . اين داروها را همگى درهم مخلوط كن و نگهدار ! خرما را در عسلاب يا در شراب بر آتش بپز و روغن كنجد را آماده كن و بيست عدد دانهء ثمر صنوبر بزرگ را بساى و در روغن كنجد ريز ! خرماى در عسلاب يا شراب پخته را با روغن كنجد همراه ساييدهء ثمر صنوبر قاطى كن ! تا چند روز هر روز به اندازهء يك عدد فندق از مخلوط داروهايى كه اول ذكر كرديم با مخلوط خرما و غيره بساز بيمار بخورد . بعد از آن به مدت دو يا سه روز دارو را بدون هيچ مخلوط ديگرى بخورد . سپس از داروى مسهلى كه با الوا ساختهشده است روزى يك قاشق ( چهار مثقال ) را با آب بخورد . اگر در علاج بيمارى قصبهء ريه اين دارو را استعمال مىكنى ، بيمار بايد آن را با شير الاغ در گلو گرداند و بخورد و چند روز استراحت كند تا از اين دارو معالجه شود . و شايد لازم شود كه داروى ديگرى از داروهاى تسكين درد نيز با آن همراه باشد . اگر ديدى كه مادهء آبكى ناباب به حد زياد از قصبهء ريه و ريه مىتراود ، افيون و گندبيدستر را هم بر اين معجون اضافه كن ! داروى خوبى كه تأليف جالينوس است و در حقيقت بسيار اثربخش مىباشد و در علاج بيماريهاى قصبهء ريه ، قرحهء ريه ، تف كردن خون ، تف كردن چرك ، بازداشتن مواد موذى كه به سينه درمىآيند ، برانداختن مواد سزاوار بيرون دادن از سينه - كه پناه گرفتهاند و بيرون نمىآيند - بسيار بسيار خوب است ، تركيب زير را دارد :